‘Dudok aan het Diep’ in Groningen en de publicatie ‘Een warme jas’ zijn de winnaars van de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026. Bijna 6.000 mensen brachten tussen half augustus en half september hun stem uit. De prijzen zijn donderdag 17 september uitgereikt in de Jopenkerk in Haarlem, tijdens het Duurzaam Erfgoed Congres.
Dudok aan het Diep
In de categorie ‘projecten’ ging de prijs naar Dudok aan het Diep van IRIS Architecten. Het voormalige benzinestation in Groningen, ontworpen door architect Willem Dudok, is volledig verduurzaamd en getransformeerd tot een koffietent en kiosk aan het water.
De jury noemt het project voorbeeld stellend vanwege het feit dat de architect en alle betrokkenen erin geslaagd zijn om een goede verduurzamingsslag te maken met behoud van het bijzondere karakter van het gebouw. De beton- en glasbouwconstructie van het gebouw maakte de verduurzaming complex.
Een warme jas
Dit jaar was er ook ruimte voor initiatieven die de verduurzaming van monumenten helpen versnellen. In deze categorie was ‘Een warme jas’, over het mooi en goed verduurzamen van oude huizen, de winnaar. Dit initiatief van onder andere de gemeente Rheden, biedt eigenaren en professionals hulp bij praktische toepassingen en kennis van bouwkundige details voor het verduurzamen van oudere en monumentale gebouwen. Volgens de jury is de impact van de publicatie uitzonderlijk. Wat begon als een voorbeeldenboek voor erfgoed in de provincie Gelderland, wordt inmiddels in de hele Nederlandse erfgoedsector gebruikt. Regionale aanvullingen en nieuwe delen over Wederopbouw en Post ’65 staan op de planning.
Inspiratie
De Erfgoed Duurzaamheidsprijs wil monumenteigenaren inspireren en laten zien dat erfgoedwaarden geen belemmering hoeven te zijn voor verduurzaming. Juist bij monumenten vraagt verduurzaming om maatwerk en om oplossingen die rekening houden met de bijzondere kwaliteiten van het gebouw.
De prijs wordt sinds 2022 jaarlijks georganiseerd. Erfgoedprofessionals kunnen projecten en initiatieven voordragen voor de prijs. Na de nominaties van de jury bepaalt het publiek wie de winnaars worden.
Gezamenlijk initiatief
De Erfgoed Duurzaamheidsprijs is een gezamenlijk initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratiefonds en Stichting Nederland Monumentenland. De jury bestond ook dit jaar uit afgevaardigden van de organiserende partijen: Frank Buchner, programmaleider Erfgoed & Duurzaamheid bij de RCE, Bert Boer, directeur van Stichting Nederland Monumentenland, en Uğur Özcan, directeur van het Nationaal Restauratiefonds.