Tweejaarlijks vullen gemeenten de monitor monumenten en archeologie in van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed, met daarin vragen over beleid, uitvoering, toezicht en handhaving op het gebied van monumenten en archeologie. Daarnaast zijn er wisselende themavragen over actuele onderwerpen, zoals klimaat en duurzaamheid.
In deze publicatie toont de Inspectie een selectie van de vragen en antwoorden van de 342 gemeenten. Er is aandacht voor burgerparticipatie en erfgoed, de Omgevingswet, personeel en taken bij gemeenten, brandveiligheid van monumenten, en het verbod op metaaldetectie door gemeenten. Waar mogelijk, zijn de uitkomsten vergeleken met de uitkomsten van eerdere monitoren.
Alle antwoorden van de gemeenten zijn opgenomen in de monitordatabank van de Inspectie. Iedereen kan deze raadplegen om zo te zien hoe gemeenten zelf aangeven erfgoedtaken uit te voeren.
Op dinsdag 20 januari 2026 heeft de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed de nieuwe monitor gemeenten 2025-2026 monumenten en archeologie uitgestuurd naar alle gemeenten in Nederland. Met deze tweejaarlijkse vragenlijst wordt de stand van zaken gemonitord op het gebied van monumenten en archeologie bij alle gemeenten.
Gegevens uit de monitor zijn ook voor andere overheden relevant, waaronder het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dat haar beleid mede op basis van signalen uit de monitor bijstelt. Voor de provincies, die interbestuurlijk toezicht op de gemeenten houden, biedt de uitkomst van de monitor een behulpzaam overzicht. Naast deze overheden, leveren ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de Federatie Grote Monumentengemeenten en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten input voor de vragenlijst.
Download hier de Monitor monumenten en archeologie gemeenten 2023-2024